Có việc để làm — khác hẳn với được giải trí

Người ta hay nghĩ chăm người già là làm cho họ vui. Nhưng thứ họ thiếu nhất thường không phải niềm vui, mà là cảm giác mình còn dùng được.

Hai thứ khác nhau

• Giải trí là thứ người khác tổ chức cho mình
• Mình thụ động nhận
• Việc để làm là thứ mình thấy có ích
• Nó giữ lại cảm giác mình còn dùng được
• Đó là thứ mất nhiều nhất khi vào cơ sở

Mục cuối là lý do bài này đáng có, và nó ít khi được nói tới trong tài liệu nào.

Cái người già mất khi vào cơ sở

• Vai trò trong gia đình
• Việc mình vẫn làm mỗi ngày
• Quyền quyết định những việc nhỏ
• Cảm giác có người cần mình
• Bốn thứ đó không mua lại được bằng tiện nghi

Mục thứ tư là mất mát sâu nhất, và nó là gốc của phần lớn buồn bã.

Những việc phù hợp

• Gấp khăn, dọn bàn
• Tưới cây, chia báo
• Giúp người khác yếu hơn
• Dạy người trẻ điều mình biết
• Quan trọng là việc đó thật sự cần làm

Mục cuối là điều kiện, vì việc làm cho có thì ai cũng nhận ra ngay.

Vì sao việc giả không có tác dụng

• Người già nhận ra ngay
• Và nó làm họ cảm thấy bị coi như trẻ con
• Còn tệ hơn là không có việc gì
• Nên việc phải thật, dù nhỏ
• Đây là chỗ nhiều nơi làm sai

Mục thứ hai là hậu quả thật, và nó là lý do phải cẩn thận với phần này.

Đây là mời, không phải phân công

• Được mời tham gia
• Và được từ chối
• Không phải việc bị phân
• Cách hỏi làm nên khác biệt
• Quyền từ chối cũng vậy

Mục thứ tư là chỗ quyết định, vì cùng một việc mà cách mời khác thì nghĩa khác hẳn.

Được hỏi ý kiến

• Hôm nay ăn món nào
• Hoạt động tuần này làm gì
• Bày lại phòng thế nào
• Có muốn ra ngoài không
• Bốn câu đó giữ lại quyền quyết định

Mục thứ ba là câu ít nơi hỏi, và nó là chỗ người ta cảm thấy đây là nhà mình.

Đồ riêng và phòng riêng

• Có được mang đồ của mình vào không
• Ảnh gia đình, đồ quen dùng
• Có được bày theo ý mình không
• Có chỗ riêng không ai chạm vào không
• Bốn thứ đó nhỏ mà giữ được nhiều

Mục thứ tư là điều đáng hỏi, vì mất hết chỗ riêng thì không còn cảm giác là mình.

Sở thích cũ — phần nối lại được

• Cha mẹ trước đây làm nghề gì
• Thích gì, giỏi gì
• Có phần nào tiếp tục được không
• Nơi đó có hỏi phần này khi nhận không
• Nơi hỏi là nơi để ý tới con người

Mục thứ tư là phép thử tốt nhất, vì nơi không hỏi thì xếp ai cũng vào một khuôn.

Người từng dạy học, từng làm nghề

• Họ vẫn kể được, dạy được
• Vẫn giúp người khác được
• Cho họ vai trò đó là cách tốt nhất
• Và người khác cũng được lợi
• Đây là việc không tốn gì

Mục thứ tư là điều đáng để ý, và nó giải quyết cùng lúc cho nhiều người.

Người yếu hơn cũng cần phần này

• Người nằm nhiều vẫn nghe và nói được
• Vẫn cho ý kiến được
• Vẫn kể chuyện được
• Đừng bỏ họ khỏi mọi thứ vì họ không đi được
• Hỏi nơi đó làm gì cho nhóm này

Mục thứ tư là chỗ hay bị bỏ nhất, và đó là nhóm cần nhất.

Cái nhìn thấy khi đi thăm

• Có ai đang làm việc gì đó thật không
• Có ai được hỏi ý kiến trước mặt mình không
• Phòng có đồ riêng của người ở không
• Có ai gọi người cao tuổi như gọi trẻ con không
• Mục cuối là dấu hiệu nặng

Mục cuối là chỗ cần để ý, vì cách gọi cho biết nơi đó nhìn họ là ai.

Cái gia đình làm được

• Nhờ cha mẹ việc gì đó thật
• Xin ý kiến về việc trong nhà
• Kể chuyện nhà cho họ nghe
• Cho cháu tới thăm
• Bốn việc đó giữ lại vai trò của họ

Mục thứ hai là việc đáng làm nhất, vì nó nói rằng ý kiến của họ còn có giá trị.

Cái đừng làm

• Đừng bàn chuyện nhà rồi loại họ ra
• Đừng nói về họ trước mặt họ
• Đừng giấu chuyện buồn vì sợ họ lo
• Đừng quyết mọi việc rồi thông báo
• Bốn việc đó nói rằng họ không còn được tính

Mục thứ ba là điều nhiều gia đình làm vì thương, và nó lại làm họ thấy bị tách ra.

Việc cả nhà nên bàn trước

• Viết ra nghề cũ và sở thích của cha mẹ, đưa cho nơi nhận
• Hỏi nơi đó có việc gì để người cao tuổi tham gia không
• Hỏi họ làm gì cho người nằm nhiều
• Chia nhau nhờ cha mẹ một việc gì đó thật mỗi tháng
• Và xin ý kiến họ về việc trong nhà như trước

Mục cuối là việc không tốn gì mà đổi nhiều nhất, vì nó nói rằng họ vẫn thuộc về gia đình này.

Câu hỏi thường gặp