Người biết rõ nhất một trung tâm là người đang sống ở đó và gia đình họ. Và họ thường sẵn lòng nói nếu được hỏi đúng cách.
Vì sao đây là nguồn tin tốt
- Họ biết một ngày ở đây diễn ra thế nào
- Họ biết ban đêm thế nào
- Câu trả lời của họ cụ thể hơn nhiều
- Và đối chiếu được với lời người quản lý
- Đây là nguồn ít ai dùng nhất
Mục thứ hai là phần giá trị nhất, vì đó là khoảng mình không đi thăm được.
Cách mở lời với người đang ở
- Chào và tự giới thiệu ngắn
- Xin phép ngồi cạnh
- Nói mình đang tìm nơi cho cha mẹ
- Rồi hỏi câu nhẹ
- Đừng bắt đầu bằng câu hỏi về nơi này
Mục cuối là chỗ quyết định, vì mở bằng câu đó thì họ lập tức dè dặt.
Bốn câu nhẹ và mở
- Cô chú ở đây lâu chưa
- Hôm nay có gì vui không
- Cơm ở đây thế nào
- Cô chú có hay ra ngoài không
- Bốn câu đó họ trả lời tự nhiên
Mục thứ tư là câu hữu ích nhất, và nó kiểm được phần ra ngoài trời.
Vì sao đừng hỏi câu đánh giá
- Họ đang sống ở đó
- Và có thể lo về hậu quả
- Nên câu kiểu đó đặt họ vào chỗ khó
- Câu nhẹ thì họ nói tự nhiên hơn
- Và điều đáng biết vẫn hiện ra
Mục cuối là điều đáng nhớ, vì cách họ nói thường rõ hơn nội dung họ nói.
Nghe cả cách họ nói
- Họ có vui khi được nói chuyện không
- Họ có nhớ hôm qua làm gì không
- Họ có nhắc tên người chăm không
- Họ có nói về việc ra ngoài không
- Bốn thứ đó nói nhiều hơn câu trả lời
Mục thứ ba là dấu hiệu tốt nhất, vì nhắc tên nghĩa là có quan hệ thật ở đó.
Nói chuyện với gia đình khác
- Chào hỏi ở khu chung hoặc ngoài sân
- Nói mình đang tìm nơi cho cha mẹ
- Hỏi họ gửi bao lâu rồi
- Hỏi điều gì họ thấy hài lòng nhất
- Và điều gì chưa hài lòng
Mục cuối là câu quan trọng nhất, và phần lớn người sẽ trả lời rất thẳng.
Vì sao gia đình khác nói thẳng
- Họ đã qua đúng việc mình đang làm
- Họ nhớ mình đã không biết gì lúc đầu
- Nên họ muốn giúp
- Và họ không phải bên bán gì cả
- Đây là nguồn tin không có động cơ
Mục cuối là lý do đáng tin, và nó là điểm khác biệt so với mọi nguồn khác.
Bốn câu nên hỏi gia đình khác
- Anh chị gửi bao lâu rồi
- Có phải chuyển từ nơi khác tới không, vì sao
- Điều gì ở đây làm anh chị an tâm nhất
- Điều gì anh chị phải tự bù
- Câu cuối là câu giá trị nhất
Mục cuối là chỗ lộ ra chỗ hở, và nó cho biết mình sẽ phải làm gì thêm.
Câu hỏi về ban đêm
- Hỏi gia đình khác có bao giờ được gọi trong đêm không
- Hỏi họ thấy ban đêm ở đây thế nào
- Hỏi người ở có ngủ được không
- Hỏi có ai đi kiểm phòng không
- Đây là khoảng mình không đi thăm được
Mục cuối là lý do bốn câu này đáng hỏi, và không ai khác trả lời được cho mình.
Tôn trọng riêng tư khi hỏi
- Đừng hỏi về bệnh của ai
- Đừng hỏi ai trả bao nhiêu
- Đừng hỏi về gia đình họ
- Đừng chụp ảnh ai
- Hỏi về nơi này, không hỏi về người
Mục cuối là nguyên tắc gọn nhất, và nó giữ cho cuộc nói chuyện dễ chịu.
Khi họ nói điều tiêu cực
- Nghe, đừng phản biện
- Hỏi thêm chi tiết và thời điểm
- Xem đó là việc một lần hay việc lặp lại
- Đối chiếu với điều mình quan sát được
- Và với điều người khác nói
Mục thứ ba là chỗ cần phân biệt, vì một việc đơn lẻ không nói lên hệ thống.
Khi họ nói toàn điều tốt
- Cũng hỏi thêm chi tiết
- Hỏi điều gì họ phải tự bù
- Hỏi việc gì họ đã phải nhắc
- Vì không nơi nào hoàn hảo
- Không có chỗ nào chưa hài lòng thì hỏi tiếp
Mục cuối là cách kiểm, và câu trả lời quá tròn cũng là một dữ kiện.
Đừng dựa vào một người duy nhất
- Hỏi ba người nếu được
- Hỏi cả người ở và gia đình
- Xem có điểm nào lặp lại ở nhiều người
- Điểm lặp lại mới là dữ kiện về hệ thống
- Điểm riêng lẻ thì có thể là chuyện cá nhân
Mục thứ tư là cách đọc đúng, và nó là nguyên tắc chung cho mọi nguồn tin.
Việc cả nhà nên bàn trước
- Chuẩn bị bốn câu nhẹ cho người đang ở
- Chuẩn bị bốn câu cho gia đình khác
- Hỏi ba người nếu được, tìm điểm lặp lại
- Hỏi riêng phần ban đêm
- Không hỏi về bệnh, về tiền, về gia đình họ
Mục thứ ba là kỹ thuật quan trọng nhất, vì nó phân biệt được chuyện hệ thống với chuyện cá nhân.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao nên nói chuyện với người đang ở đó?
Vì họ là người biết rõ nhất một ngày ở đây diễn ra thế nào. Câu trả lời của họ đối chiếu được với câu trả lời của người quản lý, và nó thường cụ thể hơn nhiều.
Hỏi gì thì phù hợp?
Những câu nhẹ và mở: ở đây lâu chưa, hôm nay có gì vui không, cơm ở đây thế nào, có hay ra ngoài không. Đừng hỏi những câu đòi họ đánh giá hay phê phán nơi đang sống.
Vì sao không nên hỏi câu đánh giá?
Vì họ đang sống ở đó và có thể lo về hậu quả, nên câu hỏi kiểu đó đặt họ vào chỗ khó. Câu nhẹ và mở thì họ nói tự nhiên hơn, và điều đáng biết vẫn hiện ra.
Nói chuyện với gia đình khác thế nào?
Chào hỏi ở khu chung hoặc ngoài sân, nói mình đang tìm nơi cho cha mẹ, rồi hỏi họ gửi bao lâu rồi và điều gì họ thấy hài lòng nhất và chưa hài lòng. Họ thường trả lời rất thẳng.