Không có cách nào làm nhớ lại. Nhưng có rất nhiều thứ làm được để người bệnh sống dễ hơn — và chúng nằm ở cách tổ chức một ngày.
Cái không làm được
- Không làm nhớ lại
- Không dạy lại được điều đã mất
- Không tranh luận để họ nhận ra
- Nên đừng đặt mục tiêu ở đó
- Đặt sai mục tiêu thì cả hai bên đều mệt
Mục cuối là lý do phải nói phần này trước, và nó tháo được rất nhiều căng thẳng.
Cái làm được
- Giữ nếp ngày cố định
- Giữ môi trường quen
- Cách nói phù hợp
- Xử lý đúng khi họ bồn chồn
- Bốn thứ đó đổi hẳn chất lượng ngày
Mục đầu là thứ mạnh nhất, vì nếp cố định thay được phần trí nhớ đã mất.
Vì sao nếp cố định lại hiệu quả
- Cùng giờ, cùng chỗ, cùng người
- Thì không cần nhớ mới làm được
- Cơ thể học được nhịp đó
- Đổi nếp là làm mất phần bù đắp đó
- Nên đổi nơi ở là việc rất nặng với nhóm này
Mục cuối là điều nên nhớ khi chọn nơi, vì nó là lý do đừng chuyển hai lần.
Môi trường giúp được gì
- Biển chỉ đơn giản, chữ to, có hình
- Cửa nhà vệ sinh dễ nhận ra
- Đủ sáng, ít gương, ít hoa văn rối
- Ít tiếng ồn nền
- Đồ riêng và ảnh gia đình trong phòng
Mục thứ ba là chi tiết ít ai nghĩ tới, và gương có thể làm người bệnh lo.
Cách nói phù hợp
- Câu ngắn, mỗi lần một việc
- Gọi bằng tên
- Nói chậm và chờ
- Báo trước khi làm gì lên người họ
- Đừng hỏi những câu đòi họ phải nhớ
Mục cuối là chỗ nhiều người vô tình làm, và câu hỏi kiểm tra trí nhớ chỉ làm họ khổ.
Vì sao không nên tranh luận
- Tranh luận không làm họ nhớ ra
- Chỉ làm họ lo và chống lại
- Cách hiệu quả hơn là đáp lại cảm xúc đằng sau câu nói
- Rồi chuyển hướng nhẹ nhàng
- Đây là kỹ năng học được, không phải tính cách
Mục thứ ba là cách làm cụ thể, và nó là kỹ năng đáng hỏi nơi chăm sóc.
Bồn chồn buổi chiều muộn
- Nhiều người nặng hơn vào chiều muộn
- Đi lại nhiều, muốn về nhà, dễ kích động
- Đó là hiện tượng đã được biết tới
- Nên nơi làm tốt sẽ chuẩn bị cho khoảng đó
- Hỏi họ xử lý thế nào vào giờ đó
Mục cuối là câu phân biệt rõ nhất, và nó cũng là lý do nên đi thăm chiều muộn.
Cái giúp được vào giờ đó
- Đủ sáng, giảm tiếng ồn
- Có hoạt động nhẹ, quen
- Có người ở bên
- Không đổi người chăm vào đúng giờ đó nếu được
- Bốn thứ đó là tổ chức, không phải thuốc
Mục cuối là điều em muốn nhấn, và nó dẫn sang câu hỏi quan trọng nhất của bài.
Câu hỏi quan trọng nhất — có dùng thuốc để làm dịu không
- Hỏi thẳng
- Hỏi ai chỉ định và ai theo dõi
- Hỏi có xem lại định kỳ không
- Hỏi gia đình có được biết không
- Nhóm thuốc đó có tác dụng không mong muốn thật
Mục cuối là lý do phải hỏi, và đây là quyết định y tế cần bác sĩ chứ không phải cách xử lý hằng ngày.
Đi lang và an toàn
- Khu ở có thiết kế chống đi lạc không
- Có chỗ đi lại an toàn trong khuôn viên không
- Xử lý thế nào khi có người ra khỏi khu
- Bao lâu thì phát hiện
- Mục thứ hai là cách giải quyết đúng
Mục thứ hai là điều đáng nhấn, vì nhu cầu đi lại là thật nên chặn không bằng cho đi an toàn.
Cái gia đình cung cấp được
- Tên họ muốn được gọi
- Nếp cũ của họ trong ngày
- Người và chuyện họ hay nhắc
- Điều gì làm họ dịu lại
- Điều gì làm họ kích động
Mục thứ tư là thông tin giá trị nhất, và nó thường là một bài hát, một món, hoặc một cái khăn cũ.
Khi họ không nhận ra mình
- Đừng thử xem họ có nhận ra không
- Tự giới thiệu nhẹ nhàng
- Ngồi cạnh và nói chuyện bình thường
- Họ vẫn cảm nhận được sự có mặt
- Cái còn lại lâu nhất là cảm giác được đối xử tử tế
Mục cuối là điều đáng mang theo, và nó là lý do việc thăm vẫn có nghĩa.
Bốn câu kiểm nơi chăm sóc
- Có ai được đào tạo riêng về sa sút trí tuệ không
- Khu ở có thiết kế chống đi lạc không
- Xử lý thế nào khi bồn chồn buổi chiều
- Có dùng thuốc để làm dịu không, ai theo dõi
- Bốn câu đó phân biệt rất rõ
Mục cuối là câu quan trọng nhất, và cách họ trả lời nó nói lên nhiều nhất.
Việc cả nhà nên bàn trước
- Viết ra nếp cũ, tên muốn được gọi, điều làm họ dịu lại
- Hỏi bốn câu kiểm và ghi câu trả lời
- Đi thăm một lần vào chiều muộn
- Thống nhất muốn được hỏi ý trước khi dùng thuốc làm dịu
- Chia lịch thăm để họ có người tới đều
Mục thứ tư là việc nên nói rõ từ đầu, vì đó là quyết định gia đình nên được tham gia.
Câu hỏi thường gặp
Có cách nào làm người bệnh nhớ lại không?
Không. Nhưng có rất nhiều thứ làm được để họ sống dễ hơn: giữ nếp ngày cố định, giữ môi trường quen, cách nói phù hợp, và xử lý đúng khi họ bồn chồn. Đó là phần nơi chăm sóc làm được.
Cách nói phù hợp là thế nào?
Câu ngắn, mỗi lần một việc, gọi bằng tên, nói chậm và chờ. Đừng hỏi những câu đòi họ phải nhớ như hôm nay là ngày mấy, và đừng tranh luận khi họ nói điều không đúng.
Vì sao không nên tranh luận?
Vì tranh luận không làm họ nhớ ra mà chỉ làm họ lo và chống lại. Cách hiệu quả hơn là đáp lại cảm xúc đằng sau câu nói rồi chuyển hướng nhẹ nhàng.
Kiểm nơi chăm sóc về phần này thế nào?
Hỏi có ai được đào tạo riêng về sa sút trí tuệ không, khu ở có thiết kế chống đi lạc không, xử lý thế nào khi người bệnh bồn chồn buổi chiều, và có dùng thuốc để làm dịu không — câu cuối rất quan trọng.