Không cần thiết bị, không cần chuyên môn, không tốn tiền. Nhưng đây lại là phần hay bị bỏ trống nhất trong chăm sóc người già.
Bốn nguyên nhân cộng lại
- Cảm giác khát giảm theo tuổi
- Nhiều người chủ động uống ít để đỡ phải đi vệ sinh
- Một số thuốc làm mất nước
- Và bệnh nào cũng làm ăn uống kém đi
- Bốn nguyên nhân đó thường có cùng lúc
Mục thứ hai là nguyên nhân người ta tự tạo ra, và nó là chỗ giải quyết được bằng tổ chức.
Mất nước gây ra những gì
- Lú lẫn
- Mệt, chóng mặt và dễ ngã
- Táo bón
- Dễ nhiễm trùng đường tiểu
- Và làm mọi bệnh nền nặng thêm
Mục đầu là biểu hiện hay bị quy cho tuổi tác nhất, trong khi nó có thể hết sau khi bù nước.
Vì sao lú lẫn do mất nước hay bị bỏ qua
- Nó trông giống sa sút trí tuệ nặng lên
- Nên bị coi là bệnh tiến triển
- Và không ai tìm nguyên nhân
- Trong khi nó là thứ xử lý được trong vài ngày
- Đây là chỗ đáng nhớ nhất của bài
Mục thứ tư là phần tin tốt, và nó là lý do phải nghĩ tới nước trước khi kết luận.
Dấu hiệu nhận ra
- Nước tiểu ít và đậm màu
- Miệng khô, môi khô
- Da mất độ đàn
- Chóng mặt khi đứng lên
- Lú lẫn mới xuất hiện
Mục đầu là dấu hiệu dễ theo nhất trong cơ sở, và nó nên được ghi lại.
Cái nơi chăm sóc nên làm
- Để nước trong tầm tay
- Nhắc uống theo giờ, không chờ người ta khát
- Dùng cốc người yếu tay nắm được
- Ghi lại lượng uống với nhóm nguy cơ
- Không cắt nước buổi tối
Mục thứ hai là việc quyết định, vì chờ khát thì với người già là chờ quá muộn.
Trong tầm tay nghĩa là gì
- Không phải ở bàn cuối phòng
- Không phải trong bình nặng phải rót
- Không phải sau khi phải gọi người
- Mà là với tay là lấy được
- Đây là chi tiết nhìn thấy khi đi thăm
Mục thứ ba là chỗ hay hở nhất, vì người không muốn làm phiền thì sẽ không gọi.
Vì sao không nên cắt nước buổi tối
- Nó làm tăng mất nước
- Và tăng nguy cơ nhiễm trùng đường tiểu
- Vấn đề gốc là việc đi vệ sinh ban đêm
- Nên giải pháp đúng là sắp xếp hỗ trợ đi vệ sinh
- Không phải giảm nước
Mục thứ ba là cách đặt đúng vấn đề, và nó nối thẳng sang chuyện ca đêm.
Hỗ trợ đi vệ sinh ban đêm
- Có được đưa đi theo giờ không
- Có đèn đêm trên lối đi không
- Có bô hoặc ghế vệ sinh cạnh giường không
- Bấm gọi thì bao lâu có người tới
- Bốn thứ đó giải quyết được gốc
Mục đầu là cách chủ động, và nó tốt hơn là chờ người ta gọi.
Cốc và dụng cụ
- Cốc có tay nắm
- Cốc có nắp cho người tay yếu
- Ống hút nếu phù hợp
- Nhưng người khó nuốt thì phải theo chỉ định
- Đừng tự chọn dụng cụ cho nhóm khó nuốt
Mục cuối là ranh giới, vì ống hút với người khó nuốt có thể làm tăng nguy cơ.
Cách tăng lượng uống mà không ép
- Cho uống ít một, nhiều lần
- Kèm vào mỗi lần cho thuốc
- Dùng món có nước như canh, cháo, trái cây
- Cho uống thứ họ thích, không chỉ nước lọc
- Bốn cách đó hiệu quả hơn nhắc suông
Mục thứ tư là cách hiệu quả nhất, và nó là chỗ sở thích cá nhân có ích thật.
Ghi lượng uống — hỏi cho rõ
- Có ghi với nhóm nguy cơ không
- Ghi theo cốc hay ghi ước lượng
- Ngưỡng nào thì báo
- Có ghi cả nước tiểu không
- Bốn câu đó cho biết việc này có được tổ chức không
Mục thứ tư là chi tiết chuyên nghiệp, và có nó thì việc theo dõi mới đủ hai chiều.
Cái gia đình làm được khi đi thăm
- Xem cốc nước có trong tầm tay không
- Xem cốc còn đầy hay đã uống
- Cho cha mẹ uống trong lúc mình ở đó
- Hỏi hôm nay uống được bao nhiêu
- Bốn việc đó mất vài phút
Mục thứ hai là quan sát nói nhiều nhất, vì cốc đầy nguyên cả buổi là một dữ kiện.
Nhóm phải chuyển đi ngay
- Lú lẫn tăng nhanh kèm nước tiểu rất ít
- Không uống được gì trong nhiều giờ
- Nôn liên tục
- Sốt kèm mệt nhiều
- Bốn nhóm đó cần bù nước ở nơi có phương tiện
Mục thứ hai là ngưỡng rõ nhất, vì không uống được thì bù bằng miệng không kịp.
Việc cả nhà nên bàn trước
- Hỏi cách nơi đó tổ chức việc uống nước
- Hỏi có ghi lượng uống với nhóm nguy cơ không
- Hỏi cách hỗ trợ đi vệ sinh ban đêm
- Nói rõ cha mẹ thích uống gì
- Mỗi lần thăm thì xem cốc nước và cho uống một lần
Mục thứ ba là câu quan trọng nhất, vì nó chặn đúng cái lý do người già tự uống ít.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao mất nước phổ biến ở người già?
Vì cảm giác khát giảm theo tuổi, nhiều người chủ động uống ít để đỡ phải đi vệ sinh, một số thuốc làm mất nước, và bệnh nào cũng làm ăn uống kém đi. Bốn nguyên nhân đó cộng lại.
Mất nước gây ra những gì?
Lú lẫn, mệt, chóng mặt và dễ ngã, táo bón, và dễ nhiễm trùng đường tiểu. Lú lẫn là biểu hiện hay bị quy cho tuổi tác nhất, trong khi nó có thể hết sau khi bù nước.
Nơi chăm sóc nên làm gì?
Để nước trong tầm tay, nhắc uống theo giờ chứ không chờ người ta khát, dùng cốc người yếu tay nắm được, ghi lại lượng uống với nhóm nguy cơ, và không cắt nước buổi tối để đỡ phải đưa đi vệ sinh.
Vì sao không nên cắt nước buổi tối?
Vì nó làm tăng mất nước và tăng nguy cơ nhiễm trùng đường tiểu, mà vấn đề gốc là việc đi vệ sinh ban đêm — nên giải pháp đúng là sắp xếp hỗ trợ đi vệ sinh, không phải giảm nước.